ขมิ้นชัน

ชื่ออื่นๆ	ขมิ้น ขมิ้นแกง ขมิ้นหัว
ชื่อสามัญภาษาอังกฤษ	Turmeric, Curcuma
ชื่อวิทยาศาสตร์	Curcuma longa L.
ชื่อวงศ์	Zingiberaceae

ส่วนที่ใช้

เหง้า

ส่วนประกอบ

คาร์โบไฮเดรต เส้นใย โปรตีน
แคลเซียม ฟอสฟอรัส เหล็ก
วิตามินบี วิตามินบี 2 และไนอาซิน
มีน้ำมันหอมระเหยได้แก่ เทอร์เมอโรน (turmerone)
สารเคอร์คูมิน (curcumin) แอทแลนโทน (atlantone)
ซินโทรไบริน (syntrobilin ) ซินจิเบอโรน (zingiberone)

สรรพคุณและวิธีใช้รับประทาน

แก้โรคกระเพาะ ท้องอืด ท้องเฟ้อ มีสารเคอร์คิวมิน(curcumin) มีฤทธิ์ยับยั้งการหลั่งของกรดในกระเพาะ รักษาโรคกระเพาะอาหาร ช่วยเพิ่มแบคทีเรียที่มีประโยชน์ในลำไส้ รักษาอาการนิ่วในถุงน้ำดี มีฤทธิ์ในการฆ่าเชื้อรา เชื้อแบคทีเรีย และไวรัส บรรเทาอาการแพ้ มีฤทธิ์เป็น antihistamine ช่วยสมานแผลและบำรุงผิว มีสารต้านอนุมูลอิสระ ขับลม (ใช้ทาภายนอกแก้อาการแพ้ ) สารซินโทไบรินขับน้ำดีได้ดีมาก ทำให้ถุงน้ำดีบีบตัว มีสรรพคุณในการปกป้องเซลล์ตับจากอันตรายที่เกิดจากยาหรือสารแปลกปลอม

สารเคอร์คิวมินสามารถลดการสร้างปัจจัยการเจริญเติบโต (growth factors) จากเซลล์เนื้องอกได้ และสามารถทำให้เกิดการตายของเซลล์มะเร็งแบบ Apoptosis ทำให้เป็นสารต้านมะเร็งที่มีประสิทธิภาพ
สารเคอร์คิวมินนอยด์ (curcuminoids) เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ โดยเฉพาะชนิด hydroxyl radical ซึ่งสามารถสลายอนุมูลอิสระ และป้องกันอันตรายที่เกิดจากอนุมูลอิสระด้วย
สารเคอร์คิวมินมีสรรพคุณหลากหลาย รวมทั้งการต้านไวรัส ลดการอักเสบ บรรเทาอาการปวดบวม แก้ปวดบวมข้อ และลดระดับคอเลสเตอรอล โดยการเร่งการผลิตและส่งออกจากตับไปสู่ลำไส้เล็ก พร้อมกับน้ำดี ช่วยให้ฮอร์โมนอินซูลินย่อยสลายน้ำตาล จึงช่วยผู้ป่วยเบาหวานควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้

วิธีใช้ภายนอก

หากใช้ทาผิวจะช่วยสมานแผล บำรุงผิว แก้อาการแพ้ ใช้ร่วมกับมะขามเปียก ทาไว้ประมาณ 5-10 นาที แล้วล้างออกให้สะอาด จะทำให้ผิวในขาวขึ้น (หากมีสีเหลือง ใช้มะนาวล้างออก แล้วล้างน้ำให้สะอาด)

หมายเหตุ

ขมิ้นชันและขมิ้นอ้อย ใช้ทำอาหารหลายชนิด ทำให้มีสีเหลือง เช่น ข้าวเหนียวหน้ากุ้ง ขนมเบื้องญวน แกงเหลือง ข้าวหมกไก่ แกงกะหรี่ มัสตาร์ด เนย ผักดอง
ดื่มชาขมิ้นพร้อมกับชาเขียว ป้องกันมะเร็งที่ 2 กลไก ทำให้ได้ผลดีกว่า
ชาขมิ้น ชั่ง 30 กรัม ใส่น้ำ 1 ลิตร ต้มนาน 15 นาที ดื่มครั้งละ 1 ถ้วยกาแฟ ก่อนอาหารเช้า - เย็น ป้องกันการแก่ก่อนวัย
ผงขมิ้น ตากแห้งบดให้ละเอียด ผสมดินสอพองและน้ำมะนาวเล็กน้อย ทาผิวหนังรักษาผิวพรรณ หรือบดเป็นผงทาบริเวณที่มีผื่นคัน
ฝานขมิ้นบาง ๆ ตากแดดให้แห้ง บดละเอียดผสมน้ำผึ้ง ปั้นขนาดปลายนิ้วก้อย กินครั้งละ 2-3 เม็ด วันละ 3-4 ครั้ง